مىشود مانند اينكه گويند ، مجلس حكم يا دار قضاوت باعتبار اينكه فرشته‌هاى آسمان دنيا كار جهان فروردين را در آن تدبير ميكنند ، يا اينكه هر سياره‌اى در فلك خود امرى كه از خالق و مبدعش به دو سپرده است تدبير مىكند چنانچه جمعى از مفسّران در تفسير « فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً » گفته‌اند و ممكن است مقصود از فلك تدبير همه افلاك جزئيه ماه باشد كه احوال ماه را تنظيم ميكنند تا حركت حاملش گرد مركز عالم متشابه باشد ، و قطر تدويرش برابر نقطه ديگر باشد . و اين افلاك جزئى چهار فلكى است كه ذكر شد با آنچه بدانها افزوده شده براى حل اين دو اشكال و با آنچه نياز بدانست براى تنظيم امور ماه كه رصدبانان هنوز از آن مطلع نيستند ، و آنها كه مؤيد بنور امامت و ولايتند ميدانند و مقصود تدبير كاملى است كه همه اين امور را منظم سازد در خود فلك ماه ، و بسا كه مقصود از فلك تدبير همان فلك ماه باشد كه ماه مدبّر آنست ( چون قلب كه مدبر تن آدمى است ) نظر بعقيده همه جمعى كه سيارات را مدبّر فلك خود دانند چون قلب در تن حيوان ، سلطان المحققين در شرح اشارات گفته است گروهى معتقدند كه هر كوكبى با فلكش يك جانداريست كه يك روح دارد و آن نخست مربوط به قلب او است او است و سپس باعضاء ديگرش پس نيروى محرّك برخاسته از خود كوكب است كه قلب فلك است و فلك چون اعضاء ديگر آنست ( پايان كلامش ) و شايد همين باشد معنى اينكه امام او را متصرف در فلك تعبير كرده و خدا داناتر است بمقاصد اوليائش سلام اللَّه عليهم اجمعين ( پايان ) . من ميگويم : ممكن است فلك تدبير مانند بيت عزّت و خانه شرف استعاره باشد و تدبير را تشبيه بفلكى كرده كه او مدبر آنست و اين نوع تعبير در كلام عرب و عجم شايع است . سپس - ره - گفته : خطاب آن حضرت به ماه و توصيف او بفرمانبرى و جدّ و رنج و رفت و آمد در منازل و تصرف در فلك دليل است كه زندگى و ادراك دارد